JOOST NIEMöLLER - 27 NOVEMBER 2009

Er is commotie rond de aanwijzing van een PvdA-lijsttrekker in het nieuwe ‘superstadsdeel’ Amsterdam-Nieuw West. De strijd gaat tussen de nummer één op de lijst, Ahmed Marcouch, voorzitter van Slotervaart, en Achmed Baâdoud, wethouder in Osdorp. Twee politici van Marokkaanse afkomst: de eerste populair bij de media en de uitgesproken voorkeur van de PvdA top, de tweede alleen bekend in zijn eigen stadsdeel. PvdA partijvoorzitter Lilianne Ploumen bemoeide zich persoonlijk met de strijd, toen Marcouch dreigde te verliezen. De Amsterdamse PvdA-leider Lodewijk Ascher heeft zijn politieke lot aan hem verbonden.

Wat begon als een lokaal conflict, krijgt nationale proporties. Het ene na het andere bekende PvdA-gezicht spreekt zich uit voor Marcouch, de eigentijdse versie van Jan Schaefer. Eindelijk een PvdA-er die met zijn poten in de modder staat! En dan ook nog mediageniek. En een moslim. Met liberale ideeën over homo’s. Pro law and order trouwens. Er lijkt kortom veel voor hem te pleiten.

Over een andere kant van Marcouch hoor je veel minder in de media. Hoe hij zich namelijk veel meer als gelovige dan als bestuurder laat gelden in Slotervaart.

Zo was hij enthousiast over de oprichting van de (helemaal niet zo liberale) Poldermoskee die op de (overheids)-website van Slotervaart door Marcouch ‘een aanwinst’ wordt genoemd: “Wij zijn al langer bezig met ons antiradicaliseringsbeleid en hebben daarbij aandacht voor jongeren die op zoek zijn naar hun religieuze identiteit.” Het stadsdeel Slotervaart verwelkomde daarnaast de bouw van een moskee door de FION, de Nederlandse afdeling van de fundamentalistische Moslimbroederschap. Bij de keuze voor deze FION speelde Marcouch een actieve rol.

Ook stelde hij een ambtenaar in die met radicaliserende Marokkaanse jongeren in discussie moest over hun geloof. Hij zette zich actief in voor koranonderwijs op de openbare school, niet alleen door zich daarover uit te spreken, maar ook door met ouders in gesprek te gaan, opdat zij dit bij de scholen zouden eisen.

Marcouch zette een religieus project op voor kinderen, ‘Jong Slotervaart’. We lezen op de website van Slotervaart dat ambtenaren hiervoor speciaal worden getraind: “Daarom krijgen pedagogische adviseurs, leerkrachten en jongerenwerkers bijscholing om ouders en jongeren bij te kunnen staan in hun religieuze vorming.”

In Nieuw West wil hij deze lijn doorzetten. In een vorig jaar uitgelekte notitie over Nieuw West konden we lezen: “Er kan een bloeiende moslimgemeenschap ontstaan met voldoende sociaal kapitaal. De moslimminderheid wordt dan een pluspunt.”

Marcouch spreekt allochtonen welbewust aan op hun moslim-zijn. Onlangs zei hij in een interview met Maroc.nl: “Kinderen krijgen van huis uit mee dat zij als jonge moslims heel anders zijn dan andere kinderen. Maar op school moeten zij daar juist over zwijgen, zich verloochenen. En vervolgens komen ze in de moskeeschool en daar vieren zij weer voluit hun moslimidentiteit. Deze kinderen moeten met meerdere waarheden leven, erg verwarrend. Het is veel beter als docenten bij hun leerlingen de religieuze beleving ter sprake stellen en het ook bij de ouders aan de orde stellen. Wij moeten onze kinderen, die zelf geen positie hebben, beschermen tegen een kloof tussen thuis en school.”

Het past in deze bepaald niet seculiere lijn dat Marcouch als enige stadsdeelvoorzitter de gemeentelijke notitie over kerk en staat op de agenda zette. Daarin gaat het over ‘compenserende neutraliteit’. De overheid kan een religie ondersteunen, als er sprake is van ‘achterstand‘. Burgemeester Cohen is de bedenker van de notitie, maar stuitte op tegenwerking van zelfs zijn eigen PvdA, die de ‘compenserende neutraliteit’ alleen in bijzondere gevallen wil toestaan. Daarvoor is dan goedkeuring nodig van de raad. In Slotervaart ging Marcouch toch weer aan de slag met Cohens notitie. Dat leidde tot rumoer in de deelraad, zelfs tot een motie van wantrouwen, maar die overleefde hij.

Marcouch nam nauwelijks deel aan dat stadsdeelraaddebat, maar deed wel twee opvallende uitspraken: “Veel politieke partijen hebben de neiging om in Korans of andere boeken te willen schrijven of pagina’s daaruit te willen vernietigen. Dat mag niet binnen het principe van kerk en staat.” En: “Religie is geen privé-aangelegenheid want religie manifesteert zich in het publieke domein en daar moet de overheid op kunnen reageren.” Met andere woorden: In de maatschappij zijn overheid en religie voor hem verweven.

Het mag duidelijk zijn; wij maken ons grote zorgen. De PvdA schuift een bestuurder met een islamagenda naar voren als kandidaat-burgemeester van een groot stadsdeel van Amsterdam. Marcouch is daarnaast lijstduwer van de hoofdstedelijke PvdA en boegbeeld van de landelijke partij. Hij brengt de denkbeelden van Cohen in de praktijk – de misvatting dat religie een belangrijke rol moet spelen bij de integratie.

Het beleid van Marcouch zorgde in Slotervaart voor een partijscheuring. Het conflict woedt nu ook in Nieuw West en dreigt over te slaan naar de rest van Amsterdam. De partijtop, die zich nu zo sterk maakt voor zijn herverkiezing, had Marcouch veel eerder tot de orde moeten roepen.

Carel Brendel

Joost Niemöller

Journalisten


Reageren kan op: www.joostniemoller.com