LUCIDA - 15 JUNI 2007

Print dit - of mail het

De zelfvergetelheid van Job Cohen
Onlangs werd bekend dat het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders met de Turkse moskeevereniging Milli Görüs een deal heeft gesloten waarbij het college onderhands een lening ten bedrage van 2miljoen euro heeft verstrekt.

Deze deal is tot voor kort aan de gemeenteraad verzwegen. Nu de zaak inmiddels boven tafel is gekomen stapelen de vragen zich op. In het 'Gesprek met de Burgermeester' op de lokale zender AT5 geeft Job Cohen als antwoord op de vraag of hij nog steeds achter die deal staat. "Ja zeker…"

En andermaal kraait de haan
Hij zegt verder: "Ik denk ook dat het op dat ogenblik een uitstekende deal was. Laten we ons goed realiseren dat we toen al, jazeker ook toen al, jarenlang bezig waren geweest, en dan met name ook het stadsdeel met dat Rivaterrein. En nou lag er eindelijk een plan wat ieder-een mooi vond.

U zou nog voor de grap een keer de verslagen moeten lezen, van wat er in die tijd in de stadsdeelraad is gezegd. Ieder-een was laaiend enthousiast. Ieder-een vond het onder de gegeven omstandigheden ook prachtig dat, eh, die moskee daar kwam. En de enige manier om dit te realiseren was op deze manier."

Het spelen voor bank
Is het gebruikelijk dat de gemeente religieuze organisaties m.b.v. leningen uit de brand helpt? Job Cohen hierover: "Ja hoor eens, eh, we hebben dus niks daar geen gift gegeven of niet gesubsidieerd." Maar heeft u dan als het ware voor bank gespeeld en bent u daardoor dan niet indirect medefinancier van een moskee?

Job Cohen uiterst kortaf: "Ja dat zijn we. Zoals we dat ook wel met kerken hebben gedaan!" Maar hebben we in Nederland dan niet afgesproken dat we een scheiding van kerk en staat hanteren?

"Nou ja, als er nou sprake is van het grotere belang, dat het hele terrein nou eindelijk eens tot ontwikkeling kan komen, moeten we ons daar dan aan houden. Mag ik u in herinnering roepen, dat dit een plan was wat ook de bouw van een heleboel woningen behelsde. Woningen die we daar allemaal graag wilden hebben. Dan vind ik de afweging die wij hebben gemaakt om niet per definitie aan de scheiding tussen kerk en staat vast te houden volstrekt acceptabel."

De onrechtvaardige rentmeester
Toch zijn er ook partijen in de gemeenteraad die dat niet vinden. Ze zeggen: wat doet de burgermeester als morgen een van de migrantenkerken uit Zuidoost bij u op de stoep staat en zegt 'wij hebben het ook moeilijk en ook wij willen graag een kerk neerzetten. Mogen wij nu ook miljoenen van de Stopera ontvangen'. Wat nu als die kerken inderdaad bij u aankloppen? Job Cohen herinnert het zich als de dag van vandaag: "In het verleden is dat gebeurd."

Maar waar dan? Heeft het stadsdeel Zuidoost in het verleden niet heel vaak de scheiding tussen kerk en staat gebruikt om juist niet in kerken te investeren? Job Cohen: "ja hoor eens dat mag zo wezen, maar niettemin de voorbeelden zijn er. Ik ken ze natuurlijk niet uit mijn hoofd, maar neem van mij aan ze zijn er. Nogmaals, laten we het zuiver houden. Immers waar gaat het bij de scheiding van kerk en staat om! Juist ja, dat is de je niet in elkanders bevoegdheden treedt. Ik zie er dus op zichzelf geen kwaad in."

Geval apart
Job Cohen laat er geen twijfel over bestaan, zeker niet in het geval van de Westermoskee waar het wat hem betreft om een 'ruimer belang ging': het hele terrein ontwikkelen zoals voormalig wethouder Duco Stadig en hijzelf dit voor ogen hadden, valt achteraf nog steeds te rechtvaardigen.

Ook waar het de deal betreft met het Turkse moskeebestuur en het niet informeren daarover van de gemeenteraad? "Nou ja, dat klopt. Het was, zegt u terecht, de portefeuille van toenmalig wethouder Duco Stadig (PvdA). Wat daar precies ook al weer de reden van was weet ik niet. Laten we het erop houden dat ik het fijne ervan vergeten ben. En ook al was ik erbij, ik kan mij de reden waarom we deze deal voor de raad hebben verzwegen domweg niet meer herinneren."

Als u er nu op terugkijkt, had het dan niet destijds wel moeten gebeuren? "Dat is enkel maanden geleden inmiddels wel gebeurd. En ik denk dat dit goed was geweest om de raad hier destijds over te informeren. Achteraf bezien had je dat wel kunnen doen ja!"

Preken voor de eigen parochie
Mogen we dit antwoord beschouwen als een soort van excuus, en hoe verwacht u dat de gemeenraad hierover zal oordelen? "Nou ja God, excuses! Je kunt daar achteraf altijd weer van alles over zeggen. Weet u, laat dat debat morgen maar plaatsvinden."

U staat bekend als een politiek dier! U weet toch ook drommels goed dat het niet informeren van de raad een doodzonde is. "Nou nee, daar gaat het hier helemaal niet over, immers het was een buitengewone bevoegdheid van het College. Wat bij mij centraal op het netvlies staat, is dat ik mezelf nog heel goed herinner waarom wij indertijd, met de risico's die we daarmee ook voor ogen zagen, toch hebben gezegd dat dit plan -inclusief die deal- en de manier waarop we dat hebben opgepakt er hoe dan ook doorgedrukt moest worden."

En besef wel, als de totstandkoming van deze deal iets was geweest waarover de gemeenteraad een besluit had moeten nemen, dan geef ik u op een briefje dat het anders had uitgepakt. Kortom ik herhaal: dit valt gewoon onder de bevoegdheid van het College."

Zelfislamiseerder ga bij uzelf te rade
Inmiddels heeft het debat in de gemeenteraad plaatsgevonden. Helaas zijn we er niets wijzer op geworden. Gevraagd naar het hoe en waarom van deze deal en het niet informeren hierover van de raad gaf Job Cohen het onthutsende antwoord:

"Ik ben het vergeten. Ik moet u het antwoord op de vraag waarom dit destijds niet aan de raad is verteld simpelweg schuldig blijven. Ik heb nog een keer geprobeerd, om bij mij zelf ook nog een keer te achterhalen, waarom het vertrouwelijk was, en nog veel belangrijker, waarom het vervolgens niet aan de raad is vermeld. Maar hoor eens, ik weet het gewoon niet ."

Slotsom
Niettemin blijft Job Cohen volharden in zijn standpunt: hij vindt het volstrekt in de haak is als de gemeente voor bank speelt t.b.v. religieuze organisaties.

Op de vraag kan Amsterdam naar het bedrag van 2 miljoen euro fluiten als de moskee er niet komt, blijkt Job Cohen plotseling weer helemaal de oude sluwe vos zoals we hem kennen en gaat behendig over tot de orde van de dag.

Op minzame wijze naait hij de raad een luisterend oor aan en geeft als antwoord: "dat zijn allemaal van die vragen, van stel nou eens dit en stel nou eens dat. Het is daar op dit moment te moeilijk voor om er een eenduidig antwoord op de geven."