O. DELECRUZE - 03 FEBRUARI 2010

"Het proces tegen Galileo bracht geen verandering in de fysieke werkelijkheid teweeg en bedreigde evenmin het voortbestaan van de Europese beschaving. De krachten waar Wilders voor waarschuwt echter zouden wel degelijk de Europese beschaving kunnen vernietigen als ze ongestoord hun gang kunnen blijven gaan."

In 1633 werd de grote Italiaanse astronoom Galileo Galilei door de Inquisitie gedwongen zijn heliocentrische model van het zonnestelsel te herroepen en te bevestigen dat de Aarde het feitelijke onbeweeglijke middelpunt van het heelal was. De legende gaat dat onmiddellijk na zijn veroordeling, Galileo gemompeld schijnt te hebben "Eppur si muove" — "En toch beweegt zij". De oude man kon zich er niet van weerhouden eenvoudig waarheid te zeggen.

In Amsterdam deze week, wordt een ander groot man voor de rechtbank gesleept die ervan beschuldigd is de waarheid te zeggen. De uitkomst van het proces tegen Geert Wilders — zoals met dat tegen Galileo — staat op voorhand al vast. Wilders is inderdaad schuldig aan het spreken van de waarheid over de islam, en zal daar ongetwijfeld voor worden veroordeeld.

Fjordman schreef een kort essay waarin hij de parallellen tussen Galileo Galilei en Geert Wilders uiteenzet en een licht werpt op de enorme betekenis van dit huidige proces voor Nederland, voor het continent van Europa en de hele westerse beschaving.





Sommige waarnemers hebben het lopende proces tegen de prominente Nederlandse islam-criticus Geert Wilders vergeleken met de zaak tegen Galileo Galilei in het zeventiende-eeuwse Italië. Zonder enige twijfel is het proces tegen Galileo een zwart hoofdstuk in de geschiedenis van de rooms-katholieke kerk, maar daarover bestaan wat populaire misvattingen.

De Italiaanse filosoof en occultist Giordano Bruno (1548-1600) was een aanhanger van het heliocentrisme (de aarde draait om de zon) van Copernicus en verdedigde het idee dat het universum gevuld is met een oneindig scala aan sterren vergelijkbaar met onze Zon en dat er ook elders in dit uitgestrekte universum leven zou zijn. Hij was in een langdurig proces verwikkeld met de Romeinse Inquisitie werd in 1600 veroordeeld tot de brandstapel. Zijn zaak blijft tot op de huidige dag controversieel. Volgens de schrijver John Gribbin was hij eerder een religieuze ketter dan  een "martelaar voor de wetenschap," en zijn executie, hoewel zeker betreurenswaardig, was vooral wegens zijn onorthodoxe theologische opvattingen, en niet zijn wetenschappelijke ideeën:

"Na 1600 werd duidelijk door de Kerk met afgekeuring op het copernicanisme neergekeken, en het feit dat Bruno een volgeling van Copernicus was en als ketter op de brandstapel belandde, was bepaald niet bemoedigend voor anderen, zoals Galileo, die in rond 1600 in Italië leefde en geïnteresseerd was in de werking van het universum. Als het niet aan Bruno had gelegen, zou het copernicanisme nooit die negatieve aandacht van de autoriteiten op zich gevestigd hebben, zou Galileo niet vervolgd zijn en de wetenschappelijke vooruitgang in Italië soepeler zijn verlopen."

In 1624 werd Galileo nog door paus Urbanus VIII ervan verzekerd dat hij over de theorieën van Copernicus mocht schrijven wat hij wilde, zolang hij het maar als een wiskundige stelling behandelde. Echter, in zijn in 1632 gepubliceerde boek Dialoog over de twee grote wereldsystemen (geocentrisme en heliocentrisme), koos hij duidelijk de zijde van het copernicanisme door de aristotelici belachelijk te maken die bleven vasthouden aan de theorie van Ptolemaeus (de aarde als middelpunt va het heelal, het geocentrisme). Hierdoor werd hij in 1633 naar Rome geroepen om voor de Inquisitie te verschijnen. Hij werd daar achtien dagen lang verhoord en met martelingen bedreigd. Uiteindelijk besloot de paus dat hij voor onbepaalde tijd moest worden opgesloten.

Robert Spencer schreef hierover in zijn boek Religion of Peace?: Why Christianity Is and Islam Isn’t:

"Jezuïten-astronomen behoorden tot de vroegste en meest enthousiaste aanhangers van Galileo. Nadat Galileo voor het eerst zijn bewijsmateriaal voor de heliocentrische theorie van Copernicus publiceerde, stuurde kardinaal Maffeo Barberini hem een brief met gelukwensen. Toen Galileo in 1624 een bezoek bracht aan Rome, was kardinaal Barberini paus geworden, Paus Urbanus VIII. De paus was ingenomen met de wetenschapper, gaf hem geschenken en verzekerde hem dat de kerk het heliocentrisme nooit tot ketterij zou verklaren.

Sterker nog, de paus en andere geestelijken, volgens de historicus Jerome Langford, "meenden dat Galileo gelijk zou kunnen hebben, maar ze nog op meer bewijzen moesten wachten." En dat was de ultieme bron van het conflict van Galileo met de kerk: hij propageerde iets als een feit wat op dat moment nog slechts de status van een theorie had. Toen de kerkelijke gezanten in 1616 aan Galileo vroegen om het heliocentrisme als theorie uit te dragen in plaats van een feit, stemde hij daarin toe, maar in 1632 publiceerde hij een nieuw werk, de Dialoog over de twee grote wereldsystemen, waarin hij het heliocentrisme wederom als feit presenteerde. Dat was de reden waarom Galileo wegens vermeende ketterij werd berecht en onder huisarrest geplaatst. De historicus J.L. Heilbron merkt daarbij op dat vanaf het begin van de controverse dit niet op de manier gezien werd zoals dat door veel critici van de kerk nadien werd gepresenteerd."

Hier is wat de auteur James Evans in zijn boek The History and Practice of Ancient Astronomy ["De geschiedenis en praktijk van de oude sterrenkunde"] erover schrijft, pagina 424:

"Het boek van Copernicus veroorzaakte niet meteen al beroering. Toch beledigde het zeker de gevoeligheden van de conservatieve religieuze denkers, evenals professoren van de aristotelische natuurfilosofie. Met het onderdrukken van het vrije denken in verband met de katholieke Contra-Reformatie, werd ieder afwijkende stellingname gevaarlijker dan het voorheen geweest was. Maar het heeft nog tot 1616 geduurd tot het heliocentrisme uiteindelijk officieel als onjuist werd verklaard. De Revolutionibus van Copernicus werd toen pas op de lijst van boeken geplaatst die verboden bleven tot ze "gecorrigeerd" zouden zijn. In principe kon De Revolutionibus gewoon worden verspreid en gelezen, zolang de onjuiste passages er maar uit waren verwijderd.

Vier jaar later werd een lijst uitgegeven met tien specifieke correcties. Owen Gingerich heeft vrijwel alle overgbleven exemplaren onderzocht van De Revolutionibus die in 1543 en 1566 zijn uitgegeven, in totaal meer dan 500 boeken. Het merendeel van de exemplaren in Italië bleek in overeenstemming met het decreet gecensureerd. Maar elders bleek het decreet bijna geen effect gehad te hebben. Zelfs niet in het katholieke Spanje en Portugal, waar de edities ongecensureerd waren. De veroordeling van De Revolutionibus had weinig invloed op de acceptatie van de hypothese van het heliocentrische. Zelfs het beroemde proces van Galileo wegens het blijven pleiten voor het heliocentrisme heeft na de veroordeling alleen maar aan het populariseren van de nieuwe kosmologie bijgedragen"

De zaak tegen Galileo mag dan een negatief effect gehad hebben op de Italiaanse wetenschap, maar op de lange termijn waren de gevolgen voor Europa als geheel vrij beperkt. Eén van Europa's grootste relativerende krachten is altijd geweest dat er in het gehele continent geen enkele autoriteit, seculier of religieus, met succes een ideeënstroom heeft kunnen censureren. Dit was heel anders dan, zeg maar, het Keizerlijke China in die tijd. Maar tegenwoordig hebben we de Europese Unie, die een macht tot censuur en indoctrinatie heeft waar de Romeinse Inquisitie alleen maar van kon dromen.

Galileo werd tijdens zijn proces geconfronteerd met de mogelijkheid van marteling, iets waar Geert Wilders momenteel niet voor hoeft te vrezen. Verder was het in de zeventiende eeuw ook mogelijk voor ketterij tot de doodstraf veroordeeld te worden, iets wat Bruno een paar jaar eerder was overkomen. Veel mensen zullen beweren dat dit allemaal niet het geval is met Wilders, maar de waarheid is dat hij iedere dag weer zijn leven riskeert door te zeggen wat hij zegt, en de beveiliging op het Nederlandse proces bepaald niet in orde is. Het proces zelf stelt hem bloot aan een verhoogd risico om vermoord te worden, en dat in een land waar al critici van de islam vermoord zijn. Naar mijn mening was de Nederlandse politicus Pim Fortuyn geëxecuteerd als een multiculturele ketter. De politieke elites hebben hem vermoord door de haat tegen hem op te zwepen, zelfs ondanks dat zij niet zelf fysiek de trekker hebben overgehaald.

Een ander belangrijk verschil is dat hoe slecht de zaak tegen Galileo ook was, hij ten minste over de Copernicaanse hypothese kon blijven spreken, zolang hij het maar presenteerde als een uitsluitend wiskundige hypothese. Wilders is het zelfs niet eens toegestaan om te zeggen, hypothetisch gesproken, dat de islam een buitengewoon gewelddadige godsdienst is, wat aantoonbaar betekent dat er nog minder vrijheid van meningsuiting is onder de Multiculturele inquisitie in 2010, dan onder die van Rome in 1633. Ook staat er nu meer op het spel dan toen. Het proces tegen Galileo bracht geen verandering in de fysieke werkelijkheid teweeg en bedreigde evenmin het voortbestaan van de Europese beschaving. De krachten waar Wilders voor waarschuwt echter zouden wel degelijk de Europese beschaving kunnen vernietigen als ze ongestoord hun gang kunnen blijven gaan.

Galileo werd schuldig bevonden aan ketterij en bleef voor de rest van zijn leven onder huisarrest, maar toch slaagde hij erin om in 1638 een meesterwerk te publiceren, de Gesprekken en wiskundige bewijzen over twee nieuwe wetenschappen, een geschiedenis van de fysica waarin hij de wetten van de versnelde beweging van vallende objecten presenteerde. Symptomatisch is dat het vanuit Italië naar Nederland werd gesmokkeld en in Leiden gedrukt. Kunnen de Italianen misschien nu een dienst terug doen door de verdediging van de rechtszaak tegen Wilders te publiceren, in de geest van Oriana Fallaci? Misschien kan zelfs het Vaticaan nog wat van zijn oude zonden goedmaken?

Helaas vrees ik dat de rooms-katholieke kerk momenteel te gedhimmificeerd is om zoiets te doen, maar het zou ongetwijfeld van een enorme symbolische waarde zijn als de kerk iets zou durven waar de seculiere en de zogenaamde liberale overheid van Nederland en de EU zich niet aan durven te wagen.


————
• Reageren kan op het Pim Fortuyn Forum

Met veel dank aan Vlad Tepes voor het aanreiken van dit onderwerp.
Deze tekst is een vertaling van het artikel "Eppur Si Muove!", gepubliceerd op Gates of Vienna.
De inleiding is geschreven door Baron Bodissey, die ook de illustratie bij dit artikel vervaardigde.