BOTTEHOND - 23 JANUARI 2010

Woensdag plaatste Geen Stijl (GS) een reportage van haar redacteur Rutger Castricum op de site. Castricum was afgereisd naar het gerechtsgebouw in Amsterdam om verslag te doen van de demonstratie voor de rechtbank, waar de strafzaak tegen PVV voorman Geert Wilders diende. Tot schrik en verdriet van vele mensen die aanwezig waren produceerde Castricum een gedrocht van een reportage, waarbij hij uiterst selectief  mensen uitkoos om te interviewen. Het beeld dat hij wilde laten zien was dat van een bende domme schreeuwers. Een bevestiging dus van het beeld dat in de gewone media en in debatten vaak opgeroepen wordt over mensen die PVV stemmen. Een formule die het steeds minder goed doet, maar nog steeds als argument ingebracht wordt in de discussie over de (zelf)islamisering. En dat pad gaat GS dus ook op, getuige de reportage van Castricum.

Nu staat GS bekend om het de spot drijven met alles en iedereen. Maar nadere beschouwing wijst uit dat GS die reputatie al lang niet meer verdient. In vele reportages van Rutger Castricum is te zien hoe hij aanschurkt tegen met name Ronald Plasterk (PvdA), Femke Halsema (Groen Links)  en Mei Li Vos (PvdA). Deze politici kunnen op openlijke sympathie van Castricum  rekenen. Hij zet ze vaak heel vriendelijk en flirtend in het zonnetje. Hoe anders ligt dat voor islamcritici. In 2007 bleek al dat Rutger Castricum de neiging heeft om islamwatchers neer te zetten als domme tokkies en zelfs neo- nazies. Bij een verboden demonstratie in Brussel tegen de islamisering van Europa bracht Castricum met graagte ook door hem zorgvuldig geselecteerde demonstranten. Dat leverde toen ook wrevel bij de GS lezers die ook aanwezig waren en stelden dat Castricum een verkeerd beeld van de demonstranten had gegeven. 

Hoe ging het afgelopen woensdag? Ik was zelf aanwezig en kon dus ook zien wat Rutger Castricum deed. Omdat hij zich direct stortte op een wat schlemielig ogende jongeling besloot ik om die jongen later aan te spreken. Het bleek te gaan om een joodse jongen, die vrij van school had genomen om te demonstreren. Hij was niet de enige met joodse achtergrond, des te schrijnender dat de politie op bevel van burgemeester Job Cohen ging controleren of er geen hakenkruizen op de spandoeken stonden. Hoe dan ook, de jongeman bleek verrassend goed op de hoogte van het islamiseringsdossier. Hoewel het te verwachten was liet Castricum zijn gesprekje met deze jongeling uit de reportage. Een slimme jonge joodse jongen, dat past kennelijk niet in het beeld dat GeenStijl wilde tonen. 

En er is meer dat Geen Stijl kennelijk niet goed uitkwam. De eminente en zeer linkse columnist Carel Brendel, die ook acte de presence gaf, memoreerde in zijn column over de demonstratie dat er opvallend veel mensen met een linkse achtergrond aanwezig waren.  Het beeld dat een collega die ik meegenomen had van de aanwezigen kreeg correspondeerde ook in het geheel niet met de indruk die GS wilde wekken met haar reportage. "Ik heb vandaag veel goed onderlegde, weldenkende en inspirerende mensen ontmoet", zo zei ze later. En dat voor een links stemmend GreenPeace- lid. Het kan verkeren. 

Terwijl in de comments het gemor over de zeer negatieve en suggestieve reportage op GS toenam plaatste de nieuwe baas van GS (schrijvend onder de naam Prof. Hoxha) een nieuw topic. POWNED kreeg een prachtig plaatsje in het publieke bestel, dat was net bekend geworden. Een kritisch comment van mijn hand leverde plots een ban op. Het comment kwam er op neer dat ik niet zo enthousiast kon reageren na de schandalige vertoning van de heer Castricum. Ik stelde dat POWNED veel leden via GS heeft kunnen werven, omdat men hoopte dat POWNED, zoals beloofd, zou breken met de gebruikelijke politiek correcte berichtgeving van de publieke omroepen. Als, zo stelde ik, de reportage van Castricum maatgevend zou zijn voor wat POWNED gaat doen, dan grenst dat aan bedrog.  Want de leden van POWNED verwachten echt iets anders van een omroep die zij steunen, dat kan een kind begrijpen. Wie de doelgroep van GS (en dus POWNED) kent begrijpt dat ook. 

In de comments onstond rumoer over de ban die ik kreeg. Men toonde zich vooral verontwaardigd omdat GS door die ban toonde wel te kunnen uitdelen, maar geen harde kritiek te kunnen verdragen. Prof. Hoxha haastte zich om te melden dat mijn ban alweer ongedaan gemaakt was. Donderdag kon ik commenten op GS zusje SpitsNieuws, dus die ban was inderdaad opgeheven. Echter: toen ik vrijdag wilde commenten bleek die ban gewoon nog te bestaan. Ook vandaag, zaterdag, weigert GS mijn vragen daarover te beantwoorden en de ban blijft uiteraard gehandhaafd. En nog wel uitgebreid tot het vrolijk vrijzinnige (sic) zusje SpitsNieuws. Dit roept vragen op. Niet alleen over de positie en de koers van GS, maar óók over POWNED. Of ik ooit unbanned ga worden of niet is verder van geen enkel belang. Het gaat om hoe Geen Stijl met haar (en die van POWNED) achterban om wenst te gaan.

Wat moet een lezer aan met een redactie die iemand het ene moment bant, dan beweert dat die ban is opgeheven maar een paar dagen later toch weer opnieuw ingesteld is. Moeten we aannemen dat na breder overleg alsnog besloten is de ban opnieuw in te stellen? Omdat mijn kritiek zich niet alleen op GS richtte, maar ook op POWNED (waar Castricum reportages gaat maken) is denkbaar dat er overleg plaats heeft gevonden tussen GS en POWNED. Pikant: de vader van Rutger Castricum blijkt aangesteld te zijn voor de Raad van Toezicht van POWNED. Zijn de banden tussen GS en POWNED misschien niet zo ontvlochten als men beloofd had toen POWNED stelde "wars van vriendjespolitiek" te zijn? Kortom: de bizarre jojo actie van Hoxha roept vragen op, die wel nooit beantwoord zullen worden. Maar te denken geeft het allemaal wel. 

Terug naar GeenStijl zoals het zich ontwikkelt. Het is alom bekend dat Geen Stijl lang niet altijd ingenomen is met het feit dat onder de commenters veel islamkritische mensen zitten. GS was jarenlang voor die doelgroep zo'n beetje de enige site waar men kritisch van gedachten kon wisselen over politiek correctisme en de (zelf)islamisering. De markt deed haar werk en GS kon vooral dankzij deze doelgroep uitgroeien tot het meest toonaangevend blog van Nederland. Ook het succes van POWNED is aan deze doelgroep te danken. Nu hoeft geen enkele site of ander medium zich door haar doelgroep te laten leiden, maar commercieel is dat wel verstandig.  

De schunnige reportage van Rutger Castricum staat echter niet op zichzelf, gezien zijn voorliefde voor politici van bepaalden huize en de eerdere ervaringen met hem betreffende islamwatchers. Vanzelfsprekend: de draak steken en spotten mag en moet. Het is tenslotte waarvan iedereen GeenStijl kent. Maar het schofferen van een substantieel deel van de doelgroep is onverstandig. Zeker als men in ogenschouw neemt welke grote maatschappelijke belangen er verbonden zijn aan het politieke proces tegen Geert Wilders.  Dan past terughoudendheid om de draak te steken. Daarvoor zijn de belangen simpelweg te groot. Dat Rutger Castricum "rechts" voorbijgestoken wordt door de NOS, RTL, Het Parool (nota bene) en andere "oude media", die veel gebalanceerder reportages maakten is zeer significant. 

Het toont aan dat GS de weg kwijt is door het avontuur met POWNED. Het is met name Rutger Castricum die de geloofwaardigheid van zowel GS als POWNED in gevaar brengt. De sterreporter van GS en POWNED is duidelijk ingezogen in het politiek establishment en dan nog wel bij het linksige deel er van. Om salonfähig te worden heeft hij een heel fiks deel van de  doelgroep van GS en POWNED neergezet als domme tokkies die een gevaar vormen voor de maatschappij. Het mag ook geen verbazing wekken dat Pauw en Witteman zich 's avonds haastten om de reportage van Castricum te tonen. Ze zullen wild van triomf geworden zijn op de redactie bij de VARA.

Nu GS afgezakt is tot het niveau van de door hen zo vaak gehekelde "oude media" en door die concurrenten "rechts" ingehaald is rijst de vraag: "waarheen gaat gij, Geen Stijl?". Mij lijkt het gedrag van boegbeeld en gezicht van POWNED en GS een probleem te worden. In plaats van hem ter verantwoording te roepen, zoals Dominique Weesie in het verleden wel deed heeft GS er kennelijk voor gekozen om zijn criticasters de mond te snoeren. Is de man te groot geworden om onder de duim te houden? Is Castricum nu zo belangerijk geworden voor GS en POWNED dat men liever een groot deel van de eigen doelgroep, die GS groot gemaakt heeft, te schofferen en de mond snoert als men te kritisch wordt?
 
Het zijn zorgelijke ontwikkelingen, die er in ieder geval toe leiden dat GS haar unieke positie dreigt te verliezen. En daarmee verliezen kritische vrije burgers een voornaam podium voor hun meningen. De markt doet echter ook in zulke gevallen haar werk. De vraag is welke site de positie van GS voor het vrije debat over kan nemen. En dat zou wel eens een oude vijand van GS kunnen worden nu blijkt dat GS onderhevig is aan de wet van de remmende voorsprong. De oude media staan niet stil. Een site als Volkskrant.nl timmert bijvoorbeeld aardig aan de weg om zich te ontworstelen aan het politiek correctisme. GS waande zich kennelijk onbedreigd de nummer één. Hoogmoed komt altijd voor de val. Laten we hopen op betere tijden. Ik vrees echter dat de heren Castricum jr. en sr. en hun coterie zich niet zomaar opzij zullen laten schuiven.



(De reportage van Rutger Castricum)
http://www.geenstijl.tv/2010/01/rutger_nos_castricum_tussen_de.html

( De column van Carel Brendel)
http://www.hetverraadvanlinks.nl/Proces3.htm

(eerlijker reportage)
http://www.youtube.com/watch?v=jgXBRY9I8HE

(Parool haalt GS "rechts" in met prima interviews)
http://www.parool.nl/parool/nl/224/BINNENLAND/article/detail/276216/2010/01/20/Geert-Wilders-is-de-hoop-van-Nederland.dhtml