MARCEL VREEMANS - 10 APRIL 2008

Print dit - of mail het

In een flink deel van de samenleving heerst de absolute en terechte overtuiging dat de publieke omroep ronduit links is en zelfs de omroepleiding heeft daar meerdere malen openlijk van getuigd. Ik herinner mij nog de dramatische oproep van Harm Bruins Slot (voorzitter) waarin hij zei: "waar zijn de Jaap van Meekerens, waar zijn de Wibo van der Lindens, ik zie ze niet meer".

En gelijk had hij. De publieke omroep is een instituut dat overleden is, althans zeker waar het de vertegenwoordigende functie betreft, maar uit gebrek aan dit besef wandelt zij vrolijk verder. De publieke omroep, gebaseerd op omroepverenigingen, is een achterhaald fenomeen dat regelrecht de prullenmand in kan, maar in leven wordt gehouden door baantjesjagers en politieke partijen die een direct belang hebben bij het voortbestaan ervan. Zij hebben er hun vertolkers die zorgen voor gratis reclame voor het gedachtegoed. Dit betreft de christelijke partijen, die in het omroepbestel zijn oververtegenwoordigd, maar vooral ook de linkse partijen die geen ander medium kunnen vinden om hun stokpaardjes over het volk uit te storten. 

Een gezonde publieke omroep houdt zichzelf in stand en is steeds een afspiegeling van de maatschappij. Maar het omroepbestel, zoals ooit bedoeld, functioneert allang niet meer. Jongeren worden geen lid meer van een omroep en nieuwe stromingen in de samenleving zien niets in het oprichten van een nieuwe omroepvereniging. De legitimiteit en representerende functie van bestaande omroepverenigingen is aan alle kanten uitgehold en feitelijk hebben samenleving en omroepbestel zich de laatste decennia gescheiden ontwikkeld. Bij de omroep is inmiddels volop sprake van incest waar een kleine kaste het voor het zeggen heeft die niet meer wordt scherp gehouden door een actieve achterban. Daarom ook zijn de Hilversumse omroepen zo op elkaar gaan lijken en heeft zich een dominante monocultuur ontwikkeld waar alles en iedereen aan wordt gespiegeld. Het is een overwegend linkse, Randstedelijke (Amsterdamse) cultuur, waar zelfs de EO steeds meer trekjes van begint te krijgen.  En natuurlijk hebben de zogenaamd neutrale omroepen als de NOS, de NPS en de Wereldomroep zich hieraan aangepast of liepen zij zelfs voorop. 

De hoofdopdracht van de publieke omroep staat geschreven in de Mediawet (artikel 13C): 

"De programma's van de publieke omroep geven op evenwichtige wijze een beeld van de samenleving en van de onder de bevolking levende interesses en inzichten op maatschappelijk, cultureel en levensbeschouwelijk gebied."

Omdat het omroepbestel niet meer naar behoren werkt wordt het steeds moeilijker bovenstaande opdracht te verwezenlijken. Om deze überhaupt te kunnen waarmaken moet eerst worden vastgesteld of en hoe de  programma's van de publieke omroep eraan voldoen. Binnen en buiten de publieke omroep, soms luid maar vaker binnenskamers, is alom de overtuiging aanwezig dat een onderzoek zal aantonen dat  er sprake is van een flinke lacune. Maar wat te doen als dit eindelijk wordt aangetoond? Moet de omroepleiding dan aan omroepen opleggen dat zij meer rechtse programma's gaan maken of meer de provincie in beeld moeten brengen? Daar zal geen omroep enthousiast aan meewerken, gegeven hun verloren ideologische veren of hun veranderde maatschappijopvattingen. En ook zullen geen nieuwe omroepen klaar staan om het stokje over te nemen. Het wordt, kort gezegd, een chaos en janboel waarbij partijen elkaar de tent uitvechten. Het enige serieuze alternatief is het op de schop nemen van het huidige bestel, maar dat zal gezien de belangen vrijwel zeker nooit gebeuren. Een ander alternatief is struisvogelpolitiek en die wordt nu gepraktiseerd met het afgelasten van het onderzoek naar de linksheid van de publieke omroep. 

Het is een brutale schoffering van grote groepen in de samenleving tegen wie feitelijk wordt gezegd "U telt niet meer mee en dat interesseert ons geen ene malle moer". Het is dat rechterkant van de samenleving niet zo gauw de straat op gaat, maar eigenlijk zou zij moeten optrekken naar Hilversum om de boel plat te leggen of een deel van hun belastinggeld terug te eisen.  De omroepmaffia lapt elke verantwoordelijkheid aan zijn laars en het Commissariaat voor de Media, eveneens bevolkt door mensen met een zelfde monocultuur, kijkt de andere kant op. Morgen kan immers een mooi baantje bij de omroep worden verkregen als netcoördinator of een andere nutteloze functie.