RONALD BEETZ - 02 JANUARI 2008

Beste voorzitter van de Tweede Kamer en beste andere lezer,
 
Ruim anderhalf jaar geleden ben ik me gaan verdiepen in de Deventer moordzaak. Ik dacht toen nog naïef dat zodra pers en politiek doordrongen zouden zijn van de fouten die in deze zaak gemaakt zijn er wel snel acties zouden volgen. Het is mij niet meegevallen. De fouten bleken blunders te zijn en ik kwam er zelfs achter dat er diverse keren ronduit gefraudeerd is in het onderzoek. Ook kwam ik er achter dat het niet alleen in deze zaak zo fout is gegaan, maar ik ontdekte patronen in zeer veel strafzaken. Manipulatie en fraude gepleegd door het OM is de standaard werkwijze geworden. Verbazend en nog verbazender dat niemand, niet de pers en niet de politiek, hier iets aan wil doen. Niemand wil blijkbaar weten wat er nu precies wel en niet van waar is. Niemand heeft mij kunnen uitleggen waarom men niet geïnteresseerd is. Wij burgers worden bang gemaakt met terrorisme dreiging, opwarming van de aarde en noem maar op. Veel groter is echter de dreiging dat ooit ik of u het slachtoffer wordt van onze justitie. Ik weet zeker dat er Nederland veel meer mensen slachtoffer zijn van justitiële dwalingen, dan van een terroristische aanslag.
 
Ik vraag u daarom of u even de tijd wilt nemen om mijn “Overdenking” te lezen. En als u bereid bent om hierop te reageren zou ik dat geweldig op prijs stellen.
 
Deze mail is breed verzonden naar pers en leden van de tweede kamer.
 
 
Overdenking
 
Hoe recht staat de Nederlandse rechtsstaat?
 
Het jaar 2007 is nu ten einde, een goed moment voor een terugblik naar onze rechtsstaat. Nog nooit is het zo rumoerig geweest rond het Openbaar Ministerie. Felle aanvallen van bezorgde burgers in zaken als Lucia de B. en de Deventer moordzaak, het vastlopen van een peperduur proces tegen de Hells Angels omdat het OM zich zelf niet aan de wet wenste te houden en twee vernietigende rapporten van de commissie CEAS. Toeval van een aantal losstaande zaken of hebben we te maken van een patroon? Is het OM zo langzamerhand de weg kwijt of was dat al zo en komt het nu pas in al zijn facetten aan de oppervlakte?
 
2007 en het internet tijdperk.
 
Het internet heeft de informatievoorziening de laatste jaren drastisch veranderd. Waar vroeger strafzaken het domein was van onbekende juristen, die hun papieren dossiers onderling uitwisselden en opgesloten hielden in hun kantoren, ligt tegenwoordig het halve dossier op straat. Processen verbaal, gerechtelijke uitspraken, correspondentie met Officieren van Justitie, advocaten, je kan het allemaal vrij gemakkelijk vinden. Dat betekent dan ook dat grote groepen mensen deze stukken kunnen lezen, uitspitten en met elkaar kunnen bediscussiëren. Fouten en tegenstrijdigheden in het dossier komen keihard aan het licht. Ook gevallen van fraude door het OM en politie blijven niet meer ongezien.
Vaak wordt gesteld dat al deze “ondeskundige” burgers zich niet op het terrein van juristen en rechercheurs moeten begeven. Waarom niet en zijn deze burgers wel zo ondeskundig? Waar vroeger een strafzaak door enkele tientallen mensen werd bekeken, kunnen nu honderden mensen zich erin verdiepen. Mensen die in veel gevallen meer kennis van zaken hebben dan de juristen. In de zaak van Lucia de B. hebben 380 wetenschappers zich gebogen over het technische bewijs. Hun over het algemeen zeer vakkundige oordeel zou niets waard zijn? De juristen weten meer van toxilogie en statistiek dan deze wetenschappers?
 
Het OM als “crime fighter”
 
De rol van het OM is de “waarheid” te vinden. Het is in ons rechtssysteem, waarin het OM een leidende rol heeft in het proces, dan ook niet de bedoeling dat het OM een wedstrijd aangaat met de verdediging. Zij immers pepaalt de inhoud van het dossier voor verdediging en rechtbank, zij bepaalt welke getuigen er gehoord mogen worden en zij hebben het monopolie voor het technisch onderzoek. In zo een omgeving hoort het niet dat het OM over “winnen en verliezen” spreekt. Toch stelt het OM zich meer en meer op als een organisatie die schuldigen van misdaden wil aanwijzen, ongeacht of die schuldigen ook echt schuldig zijn. Het doel is van het zoeken naar de waarheid in het zoeken naar een dader verworden. Zodra het OM het vermoeden heeft dat iemand de dader is, richt het hele onderzoek zich op het bewijzen van die stelling. Er is nauwelijks nog ruimte om zichzelf te overtuigen dat de verdachte wel eens niet de dader kon zijn. Hoe langer het onderzoek duurt, hoe lastiger het is om alternatieven serieus te nemen. De term “tunnelvisie” wordt steeds vaker gebezigd. Bij tunnelvisie geldt nog iets als in principe eerlijk, maar professionele onkunde. Zodra justitie zich gaat bedienen van activiteiten als moedwillig ontlastend bewijs wegmoffelen, aandikken van belastend bewijs, vervalsen van processen verbaal en het afdwingen van bekentenissen praten we niet meer over tunnelvisie, maar over onwettig gedrag en fraude.
De vraag wordt daarbij opgeworpen waarom het OM zo gefocust is op veroordelen en niet op waarheidsvinding. Daar bestaan interne en externe redenen voor. De interne reden is de afrekencultuur binnen justitie. Steeds meer worden justitiemedewerkers afgerekend op resultaten. Op zich is daar niets mis mee, maar als een strafzaak die “gewonnen” wordt en dus opgelost is als een dikke plus telt en een strafzaak die of te lang duurt of helemaal niet wordt opgelost als een minpunt, dan is men snel bereid om alles uit de kast te halen om het eigen succes, lees carrière, te behalen. Een verdachte laten lopen omdat het bewijs wettelijk niet rond is te krijgen, is wel het laatste wat men in deze situatie wenst. De externe reden is de publieke en politieke druk om de misdaad krachtiger aan te pakken. Het publiek wil graag iemand zien hangen voor een moord of verkrachting, wie het ook is.
 
Patronen in het onderzoek van het OM
 
Vooral het eind van 2007 was niet de meest gelukkige periode voor het OM. Voorbeelden van een aantal belangwekkende zaken zijn:
 
Rapport CAES over de zaak Lucia de B.
Rapport CAES over de zaak Enschedese tuchtzaak
Hells Angels
Zedenzaak Tetteroo
Rechtszaak tegen hondenbegeleiders
De eindeloos voortslepende Deventer moordzaak
Aangiftes
Invallen bij Maurice de Hond en Wim Dankbaar en latere seponering
Strafrechtelijke en civiele smaadzaak tegen Maurice de Hond
en dan wacht er begin 2008 nog het rapport van de CAES over de zaak Ina Post.
 
Dit lijken wel losstaande zaken, maar bij nadere beschouwing zijn er wel erg veel overeenkomsten.
 
Valse schuldbekentenissen
 
In opvallend veel zaken hebben onschuldigen eerst een bekentenis afgelegd, die ze later weer introkken. We kennen dat uit de Puttense moordzaak met twee valse bekentenissen, Schiedammer parkmoord en waarschijnlijk ook bij Theo Tetteroo en zijn zoon en bij Ina Post. Waarom zouden zoveel mensen zichzelf beschuldigen als zij de dader niet zijn? Steeds weer blijkt het te komen door de grote druk die justitie op het verhoor legt. De verdachten zitten lang in beperking, er wordt gelogen over het wel en wee van de familie, ellenlange verhoren, beloftes dat ze snel naar huis mogen als ze maar bekennen. Het feit dat zo velen uiteindelijk bekennen, betekent dat de methodes de grens van het martelen proberen op te zoeken, zo niet daar overheen gaan. Het is uiteraard volstrekt onacceptabel dat mensen tot een bekentenis worden gedwongen. Zo een bekentenis zou ook niets waard mogen zijn, ware het niet dat de rechter over het algemeen een herroeping van de bekentenis, minder waarschijnlijk vindt dan de valse bekentenis zelf. In vrijwel alle gevallen is de valse bekentenis het doorslaggevende hoofdbewijs.
 
Ontkenning en TBS
 
De combinatie van een TBS veroordeling met een ontkennende verdachte, leidt met zekerheid tot een de facto levenslange gevangenisstraf. Van een ontkennende veroordeelde wordt geacht dat die niet behandelbaar is en hij of zij zal daarom in de long-stay afdeling van een kliniek terecht komen. Dit was Kees Borsboom zeker overkomen als Wik H. zichzelf niet had aangegeven in Schiedam en is Theo Tetteroo overkomen. Wil je ooit vrij komen dan moet je gedwongen bekennen. Dit bevestigt de arrogante houding van justitie dat zij geen fout kunnen maken. Er is blijkbaar nooit enige twijfel. In dat opzicht mag Ernest Louwes in zijn handen knijpen dat hij geen TBS heeft gekregen. Iets dat op zich uiterst vreemd is na zo een gruwelijke moord, waarbij het slachtoffer wordt gewurgd en dan nadat de dood al was ingetreden nog zeven maal is gestoken met een mes.
 
Vervalsen proces-verbalen en mijneed door het OM
 
Justitie maakt zich regelmatig schuldig aan het opstellen van valse PV’s en mijneed. Bij de Deventer moordzaak is dat diverse malen gebeurd en bij de hondenbegeleiders van geurproeven zelfs meer dan 2000 keer. In de Deventer moordzaak zijn de verantwoordelijke officieren en rechercheurs nooit berecht, sterker, op meer dan tien aangiftes in twee van deze gevallen wordt niet gereageerd. Justitie denkt aan bestraffing te ontkomen door te zwijgen. De hondenbegeleiders hebben een wel heel milde straf gekregen als je bedenkt dart hierdoor waarschijnlijk velen onschuldig zijn gestraft en dat er op dit vergrijp maar liefst maximaal 12 jaar staat. Wat kan je ook verwachten als je eigen collega’s, en mogelijk je opdrachtgevers, je mogen vervolgen. Dit jaar heeft de VVD in de Tweede Kamer nog voorgesteld om voor vergrijpen waarvoor meer dan 4 jaar staat geen taakstraffen meer te geven. Hier heeft het OM zich in dit geval dan niet door laten leiden. Het is ook opvallend dat de Officier van Justitie 2000 valse processen verbaal van een beëdigde ambtenaar minder erg vindt dan dat een burger een aantal maal op de televisie iemand beschuldigt van een moord.
 
Als voorbeeld de Deventer moordzaak:
 
·       In 1999 is een in Deventer gevonden mes door een geurproef aan de verdachte gekoppeld. Ondanks dat zo een geurproef pas gehouden mag worden als vaststaat dat het object verbonden is met het misdrijf, in dit geval als het vast zou staan dat het om het moordwapen zou gaan, is dat in dit geval niet gebeurd. De match was voor het OM voldoende om vast te stellen dat de verdachte het mes in zijn handen had gehad, dat het dus het moordwapen moest zijn en dat de verdachte dus de dader was. De rechter in Zwolle geloofde daar niets van, maar het hof in Arnhem ging met deze drogreden mee. In 2003 bleek inderdaad dat het mes het moordwapen niet kon zijn en kreeg verdachte een herziening. De rechter heeft het bewijs van het mes dan ook verworpen. Schokkend is natuurlijk dat de uitvoerders van de geurproef in 2007 veroordeeld zijn wegens fraude bij deze proeven. Ook bovenstaande geurproef was door hen uitgevoerd. De minister haastte zich nog in 2007 toen deze grootschalige fraude aan het licht kwam te verklaren, dat deze proeven uitsluitend als steunbewijs gebruikt worden. In deze zaak was het echter wel degelijk hoofdbewijs, nog erger, het was vrijwel het enige bewijs waarop iemand veroordeeld is tot maar liefst 12 jaar.
·       In 2000 pleegde de Officier van Justitie meineed over het alibi van een alternatieve dader door te stellen dat “hij niet te betrappen was geweest op een leugen”, terwijl zij wist dat hij tot tweemaal toe zijn alibi had gewijzigd. Professor Van Koppen zei hier onlangs op de televisie in het programma Reporter over: “Magistraten jokken ter rechtszitting wel vaker, en dat vinden wij in Nederland blijkbaar prima”. Als zij verder goed onderzoek had gedaan, had zij ook kunnen weten dat dat alibi op dat moment nog steeds niet klopte (zie rapport oriënterend onderzoek) en dat er ook gelogen is over de aanschaf van een magneetstrip voor een mes, terwijl betrokkene in 2007 zelf bekend heeft dat het wel degelijk over een mes ging.
·       In 2003 heeft OM een vals proces-verbaal opgemaakt over de chain of costody van de blouse waardoor deze blouse door de rechter na 4 jaar opslag alsnog voor DNA onderzoek geaccepteerd werd. Ook hierover is er bij de hoofdofficier in Zwolle al tweemaal aangifte[1] gedaan zonder dat daar enige reactie op is gekomen. Door deze fraude is verdachte voor de tweede maal op vervalst bewijs tot 12 jaar veroordeeld. Niemand wil het misschien geloven of niemand kan het misschien geloven, maar fraude bij het DNA onderzoek zelf is een zeker niet te verwaarlozen optie.
·       In 2006 heeft het OM een onwettig oriënterend onderzoek gedaan naar door Maurice de Hond aangeleverde bewijzen tegen een andere dader. Hiertoe behoorde een handschriftonderzoek naar twee anonieme briefjes. Het OM heeft dit onderzoek opnieuw gedaan en kwam tot een andere conclusie. Dat onderzoek was echter vrijwel zeker vervalst. De opgevoerde rechercheurs hebben ontkend dat onderzoek gedaan te hebben, negen van de twaalf formulieren waren niet ondertekend en op de overige drie formulieren ontbrak tekst, die daar wel op had moeten staan. Zeker tien aangiftes[2] zijn gedaan bij justitie, maar in een jaar tijd is daar nooit op gereageerd. Ook de minister verwijst terug naar het Openbaar Ministerie.
 
Wie controleert en vervolgt het OM?
 
Bij alles wat er dit en eerdere jaren fout is gegaan bij justitie is er nog nooit een onafhankelijk onderzoek geweest. Justitie mag altijd een onderzoek naar zichzelf doen. De resultaten van deze onderzoeken zijn zeer voorspelbaar. Er is nooit wat aan de hand, of het is niet vast te stellen wie verantwoordelijk is zoals bij de Schipholbrand en de Schiedammer parkmoord (alsof er geen goed betaalde bazen bestaan) of de overheid is niet aansprakelijk (Pikmeer arrest). De interne onderzoeken worden echter nooit openbaar gemaakt en zijn daardoor oncontroleerbaar. Als in het bedrijfsleven gelijksoortige ernstige “fouten” gemaakt worden weet het OM de betrokkenen wel te vervolgen (vergelijk b.v. het ongeluk in de Amer centrale met de brand in het Katshuis). Ook artsen die fouten maken worden hard aangepakt, maar officieren van justitie mogen fouten maken, processen verbaal vervalsen en mijneed plegen zonder enig gevolg. Wie gaat de Officier van Justitie in de Hells Angels zaak vervolgen? Brouwer heeft al vast gesteld dat er geen opzettelijke fouten zijn gemaakt, dus van het OM valt niets te verwachten.
Zelfs de commissie CAES is een door het (weliswaar met tegenzin) Openbaar Ministerie ingestelde commissie. En als deze commissie met een voor het OM onwelgevallige conclusie komt, moet er maar weer een nieuw onderzoek komen (Lucia de Berk). Want wat er ook gebeurt, het OM kan nooit fouten maken. En de rechters blijven geheel buiten schot, daar mag in het geheel geen onderzoek naar gedaan worden. Wat is een rechtsstaat waard als de organisaties die die rechtsstaat moeten bewaken volledig vrijspel hebben en zichzelf buiten de wet plaatsen?
 
Wat doet de Tweede Kamer?
 
Ook de Tweede Kamer is op de hoogte van al deze misstanden. De Kamerleden worden bestookt met brieven, artikelen van rechtsgeleerden verschijnen in kranten (b.v. Buruma (Universiteit Nijmegen) in de Volkskrant, Kaptein (Universiteit Leiden) in de NRC, maar niets kan deze Kamerleden bewegen om enige actie te nemen. Ook worden brieven en e-mails aan de vast commissie van Justitie niet beantwoord. De Tweede Kamer verzaakt hierdoor hun primaire taak om de overheid te controleren. Mede dankzij deze passieve houding van het Parlement heeft het OM de kans gehad en genomen om een eigen staat binnen de Staat te vormen. Alleen met een serieuze parlementaire enquête kan de Tweede Kamer het vertrouwen in de Rechtsstaat Nederland herstellen.
 
 
Oss, 31 december 2007
 
Zie ook voor de aangiftes, en correspondentie met het OM en ministerie de website.
 
[1] http://www.deventermoordzaak.com/documenten/20071119Aangifte.pdf
[2] http://www.deventermoordzaak.com/documenten/20071008Aangifte.pdf